รูปแบบการจัดหาทรัพยากรการตอบสนองด้านโหลดในระยะต่อไป

ที่ผ่านมาการดำเนินงานการตอบสนองด้านโหลด (DR) ของประเทศไทยได้เริ่มจากรูปแบบการจัดซื้อความต้องการ DR (DR Capacity Purchase) โดยการกำหนดและประกาศ เป้าหมายและราคาสำหรับ การรับซื้อ DR Resource ปริมาณ 50 MW เพื่อเป็นการนำร่องใช้งาน DR อย่างเป็นรูปธรรม อย่างไรก็ดี การจัดหาทรัพยากรในระยะต่อไปยังสามารถดำเนินการในรูปแบบเดิมพร้อมยกระดับเป้าหมายให้สอดคล้องกับปริมาณที่กำหนดไว้ในแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (แผน PDP) และเมื่อมีความพร้อม มากขึ้น สามารถขยายรูปแบบการจัดทรัพยากรให้ครอบคลุมถึงการจัดประมูล (DR Capacity Auction) หรือการจัดทำตลาด (DR Capacity Market) ในระยะยาวต่อไป ซึ่งรูปแบบการจัดหาทรัพยากรการตอบสนอง ด้านโหลดในแต่ละรูปแบบมีรายละเอียดที่สำคัญ ดังนี้

• การประกาศรับซื้อตามปริมาณ/ราคาที่กำหนด (DR Capacity Purchase)

  เป็นรูปแบบเริ่มต้นที่มีความเรียบง่าย โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะกำหนดทั้งปริมาณและราคาที่ต้องการรับซื้ออย่างชัดเจน ผู้เข้าร่วมโครงการสามารถสมัครเข้าร่วมเพื่อให้บริการลดการใช้ไฟฟ้า ตามเงื่อนไขที่กำหนด ซึ่งเหมาะสำหรับการเริ่มต้นของการดำเนินมาตรการเพื่อสร้างความเข้าใจให้กับ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกภาคส่วน

  โดยรูปแบบการจัดหาทรัพยากรมีจุดเด่นที่สำคัญ คือ สามารถดำเนินการได้รวดเร็ว โครงสร้างไม่ซับซ้อน ควบคุมงบประมาณได้ง่าย และช่วยกระตุ้นการมีส่วนร่วมในช่วงเริ่มต้น

• การจัดประมูลความต้องการการตอบสนองด้านโหลด (DR Capacity Auction)

  เมื่อทุกภาคส่วนมีความพร้อมมากขึ้น ภาครัฐสามารถเปิดให้มีการแข่งขันผ่านกลไกการประมูลโดยผู้ให้บริการรวบรวมโหลด (LA) หรือผู้ใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ (Large Consumer) สามารถเสนอทั้งปริมาณ การลดใช้ไฟฟ้าและราคาที่ต้องการรับค่าตอบแทนต่อหน่วยงานผู้ดูแลเพื่อพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอที่ให้ ความคุ้มค่าสูงสุดภายใต้เงื่อนไขด้านความน่าเชื่อถือและความสามารถในการตอบสนองจริง อย่างไรก็ดี ในภาพรวมต้องมีการกำหนดกติกาที่ชัดเจน อาทิ คุณสมบัติผู้เข้าร่วม หลักเกณฑ์การวัดและตรวจสอบผล (M&V) และเงื่อนไขบทลงโทษกรณีไม่สามารถลดโหลดได้ตามที่ตกลง ซึ่งช่วยยกระดับมาตรฐานการให้บริการ DR ให้มีความน่าเชื่อถือมากขึ้น

  โดยรูปแบบการจัดหาทรัพยากรมีจุดเด่นที่สำคัญ คือ สามารถช่วยลดต้นทุนผ่านการแข่งขัน ทำให้ได้ราคาที่สะท้อนต้นทุนที่แท้จริงมากขึ้น เพิ่มความโปร่งใสในกระบวนการจัดหา และเปิดโอกาสให้ผู้เล่น รายใหม่เข้ามามีส่วนร่วมส่งผลให้ระบบมีประสิทธิภาพและความหลากหลายของทรัพยากรมากขึ้น

• การจัดทำตลาดรับซื้อการตอบสนองด้านโหลด (DR Capacity Market)

  ในภาพรวมถือเป็นรูปแบบที่มีความก้าวหน้าสูงสุด โดยพัฒนาไปสู่การเป็นตลาดที่เปิดให้
  มีการซื้อขายทรัพยากร DR อย่างต่อเนื่อง ทั้งในระยะสั้น และระยะยาว โดยผู้ให้บริการ DR สามารถนำศักยภาพในการลดใช้ไฟฟ้าเข้ามาเสนอขายแข่งขันกับทรัพยากรด้านอื่น ๆ อาทิ โรงไฟฟ้าหรือระบบกักเก็บพลังงาน เป็นต้น โดยราคาของบริการจะถูกกำหนดตามกลไกตลาดที่สะท้อนสภาวะความต้องการใช้ไฟฟ้าในแต่ละช่วงเวลา ซึ่งทำให้ DR กลายเป็นหนึ่งในทรัพยากรสำคัญที่ช่วยรักษาสมดุลของระบบไฟฟ้า โดยเฉพาะในช่วงที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูง หรือมีความผันผวนจากพลังงานหมุนเวียน

โดยรูปแบบการจัดหาทรัพยากรมีจุดเด่นที่สำคัญ คือ สามารถสะท้อนมูลค่าที่แท้จริงของ DR ในระบบไฟฟ้า เพิ่มความยืดหยุ่นและประสิทธิภาพในการบริหารระบบ เปิดโอกาสให้ผู้เล่นทุกภาคส่วนเข้าร่วมอย่างเท่าเทียม และสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมและการลงทุนในระยะยาว